ساختن شبیه شهیدان و آیین حمل آنها در دسته های عزا در فرهنگ ایران پیشینه بسیار دراز دارد. نمونه برجسته و معتبر آن آیین سوگواری سالانه مرگ سیاوش و حمل گرداندن تابوت اوست. بنا بر روایت های تاریخی، مردم فرارود (ماوراءالنهر) تا نخستین سده های اسلامی، هر ساله در مراسم یادمان سال مرگ سیاورش، قهرمان اسطوره ای ایران که خون پاکش به ناحق بر زمین ریخت، شبیه او را می ساختند و در عماری یا محملی می گذاشتند و بر سرزنان و سینه کوبان و نوحه خوانان در شهر می گرداندند.

در دوره اسلامی رسم نوعی شبیه یا تابوت گردانی در میان شیعیان احتمالا همزمان با تشکیل نخستین تجمع های شیعی در مجالس سوگ شهیدان دین و راه افتادن دسته های زایر مرقد امیرمومنان  حضرت علی (ع) و امام حسین (ع) رواج یافت. گزارش هایی درباره کاربرد ساز و برگی مخصوص در میان شیعیان، از اوایل سده پنجم هجری در دست است. ابن جوزی در المنتظم در شرح وقایع سال 425 ق می نویسد : شیعیان محله کرخ بغداد، به هنگام رفتن به زیارت مزار امیرمومنان و سید الشهدا، دستگاه های آرایه بندی و طلا کاری شده ای به نام منجنیق با خود حمل می کردند. منجنیق نخستین و قدیمی ترین تابوت واره مذهبی شیعیان و مظهری از تابوت یا صندوق گورحضرت علی (ع) و امام حسین (ع) بوده است.

سیاحتگران خارجی، که از دوره صفوی به این سو به ایران آمده اند، نخستین بینندگانی هستند که جسته و گریخته گزارش هایی از رسم شبیه گردانی و حمل صندوق ها و ضریح ها و عماری های تابوت مانند در دسته های عزادر سفرنامه های خود داده اند.

در دوره زندیان و قاجاریان نیز سیاحان بی شماری به ایران سفر کرده و از شهرهای ان دیدن کرده اند. بسیاری از این سیاحان همراه با شرح و وصف آداب و رسوم ایرانیان مطالبی هم درباره سنتهای مذهبی مردم نوشته و به تابوت یا شبیه گردانی اشاره کرده اند.

نخل در لغت به معنای درخت خرما یا خرما بن و مجازا به معنای هر درخت، و نیز درختچه ای مومی و تزئینی است. در تداول عام کنایه از قد و قامت بالا و نام تابوت واره ای است که در عزای امام حسین (ع)، به ویژه در روز عاشورا، بر دوش می کشند و در دسته های عزاداری می گردانند.

این تابوت واره اتاقکی چوبی و حجیم و به شکل مکعب مستطیل و با بامی دوشیبی است. استخوان بندی آن ، بر حسب کوچک یا بزرگ بودنش، تشکیل شده از چوب بستی با یک کف بندی از هشت تا بیست و چند تیرو الوار، چهار تا دوازده ستون چوبی بلند و تنه ای از به هم پیوستن تعدادی ترکه و دستک و شماری قید و بست. تیرها یا الوارهای کف بند نخل معمولا یک تا یک متر و نیم بالاتر از پایه های ستوها، در طول و عرض کف نخل بر روی هم سوار و میخکوب شده اند. دو سر هر یک از تیرها حدود یک متر از چهار جانب کف دیواره نخل بیرون آمده و دستگیره نخل را تشکیل می دهند.

در فرهنگنامه های فارسی در سبب نامگذاری نخل بر این  دستگاه توضیح های گوناگونی آمده است. مثلا مولف فرهنگ نظام نخل را شبیه تابوت امام حسین (ع) دانسته و نوشته است که چون این تابوت را شبیه درخت خرما می ساخته اند آن را نخل نامیده اند. در فرهنگ آنندراج  آمده است که نخل شبیه تابوت است اما ده برابر تابوت ! و در جایی دیگر آمده چون در قدیم این تابوت واره را از چوب درخت خرما که چوبی نرم و قابلیت خم پذیری زیاد دارد می ساختند به نخل شهرت یافت .

از قدیم، در آیین نخلداری و نخل گردانی نوعی تقسیم کار و نقش و وظیفه و حق و حقوق اجتماعی برای برخی خاندانهای قدیمی محله های شهر یا ده برقرار بوده است. مردم بنا بر میثاق های سنتی میان پدران و نیاکان خود، وظایف مربوطبه نخل بندی و نخل گردانی در هر محل را مختص خانواده های مشخص و معینی از محل می دانستند. مثلا نگهداری اسباب و زیورهای نخل، کار نخل بندی و نخل آرایی، گرفتن هر یک از دستگیره ها و سر دوش گذاشتن پایه های نخل ، جمع آوری نذورات و خیرات به اعضای دودمان ها و خانواده های مشخصی در هر شهر و آبادی اختصاص داشته است.معمولا نخل ها به تعداد پایه ها و دستگیره ها به دودمان ها و خانواده ها منتسب می شوند.

نخل و رسم نخل گردانی در سراسر سرزمین ایران و در تمام خرده – فرهنگ های ایرانی – شیعی شناخته شده و معمول نبوده است . حوزه جغرافیایی – فرهنگی  ای که در آن مراسم نخل گردانی از دیرباز و بیش از حوزه های دیگر رواج داشته ، حوزه فرهنگ کویری در شهرها و آبادی های کویر نشین و حاشیه  کویر ایران بوده است. در این حوزه وسیع جغرافیایی نیز نخل گردانی بیشتر در یزد، تفت ، نایین ، ابیانه ، کاشان ، میبد ، سمنان ، زواره  و آبادی های پیرامون آنها اهمیت و شکوه فراوان داشته و دارد.

نخل گردانی در روستای سه از دیرباز وجود داشته است . برخی وجود نخل را از دوران قاجار در روستا خوانده اند و برخی دیگر این سنت را حتی به دوران صفوی نسبت داده اند. نخل روستای سه یکی از بزرگترین نخل های ایران می باشد و تفاوت آن با نخل های دیگر ایران نحوه حرکت آن می باشد . در بسیاری از نقاط ایران هنگام حرکت نخل ، در مکانی ثابت حول محوری آنرا  به گردش در می آید و معمولا فردی در بالای نخل افراد را راهنمایی می کند که به کدام سو حرکت کنند .

نخل در روستای سه صبح روز تاسوعا با پارچه های رنگارنگ و معمولا سبز رنگ آراسته می شود و ظهر تاسوعا قبل از مراسم تعزیه حضرت ابوالفضل (ع) از امامزاده یوسف (امامزاده بالای ده) به امامزاده جلیله (امامزاده پایین ده) منتقل می شود. نخل در امامزاده جلیله که در میان اهالی به گلیله معروف است به زمین گذاشته می شود و مردم ده برای زیارت نخل تا ظهر روز عاشورا به این امامزاده می روند. ظهر عاشورا و قبل از برگزاری مراسم شبیه خوانی حضرت امام حسین (ع) دسته های سینه زنی به امامزاده گلیله می روند و با برداشتن نخل آن را تا مقابل کاروانسرای داخل روستا حمل می کنند. عصر عاشورا ، پس از مراسم تعزیه سید الشهدا (ع)، اهالی مجددا نخل را از مقابل کاروانسرا برداشته و به سوی امامزاده یوسف حرکت می کنند . در امامزاده یوسف نخل را در محل مخصوص خود قرار می دهند و آذین ها و پارچه های نخل را از آن جدا میکنند و به زیارت اهل قبور میروند.